Tay Nguyen Journal of Science is a multidisciplinary journal. Our vision is to build a platform to share academic and research findings in the fields of Natural Sciences, Agriculture, Technology, Health, Education, Social Sciences, and Humanities.  We look forward to receiving the attention of readers and scientists, national and international, to develop the Journal jointly.

T. 19 S. 5 (2025): (Vol. 19 No.5/2025) Tạp chí Khoa học Tây Nguyên (TNJoS)

Đã Xuất bản: 31-10-2025

Tổng hợp, cấu trúc và tính chất quang các phức chất đơn nhân của Y3+, Eu3+ với phối tử thenoyltrifluoroacetone và 1–(anthracen–9– yl)–N–(pyridin–2–ylmethyl)methanamine

Tác giả: Phan Thị Thu Hà, Đinh Thị Hiền , Nguyễn Minh Hải, Ninh Thị Minh Giang
Ngày nhận: 29-07-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Hai phức chất mới của Y 3+ , Eu 3+   với phối tử thenoyltrifluoroacetone (HTFTB) và phối tử phụ trợ 1–(anthracen–9–yl)– N –(pyridin–2–ylmethyl)methanamine   (AnPy) đã được tổng hợp. Cấu trúc các phức chất được xác định bằng các phương pháp hóa lý, kết quả cho thấy ion đất hiếm có số phối trí tám thông qua sáu nguyên tử oxygen của TFTB –  và hai nguyên tử nitrogen của AnPy. Tính chất...

Đề xuất tiến trình sử dụng phương tiện trực quan trong dạy học chương "Tốc độ phản ứng hoá học" (lớp 10 THPT) nhằm phát triển năng lực nhận thức hóa học cho học sinh

Tác giả: Đặng Thị Thùy My
Ngày nhận: 30-06-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Hóa học là môn học có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực nghiệm, trong đó việc sử dụng phương tiện trực quan là một cách tiếp cận hiệu quả giúp học sinh hình thành kiến thức mới. Khi được sử dụng một cách hợp lý trong quá trình dạy học, các phương tiện trực quan không chỉ giúp học sinh hiểu rõ bản chất các hiện tượng hóa học mà còn góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển năng...

Đánh giá chất lượng tinh dịch và hiệu quả thụ tinh nhân tạo ở vịt Hòa Lan (Anas platyrhynchos domesticus)

Tác giả: Phan Nhân, Nguyễn Thị Mỹ Phương
Ngày nhận: 04-03-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 03 đến tháng 06 năm 2024 tại trại chăn nuôi vịt thuộc xã Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long, nhằm đánh giá chất lượng tinh dịch và hiệu quả thụ tinh nhân tạo ở vịt Hòa Lan. Tổng cộng 20 vịt trống và 60 vịt mái ở độ tuổi 7–10 tháng được sử dụng trong thí nghiệm. Tinh dịch được thu từ từng cá thể trống trong 8 tuần với tần suất 3 ngày/lần vào lúc 6 giờ sáng. Vịt mái...

Ứng dụng phương pháp thẩm định chéo để xây dựng mô hình thể tích cây đứng một số loài cây ưu thế rừng Khộp tại tỉnh Đắk Lắk

Tác giả: Nguyễn Thanh Tân
Ngày nhận: 29-09-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Mục tiêu của nghiên cứu này là xây dựng phương trình thể tích cây đứng tối ưu cho ba loài cây ưu thế rừng khộp tại tỉnh Đắk Lắk gồm Chiêu liêu ( Terminalia corticosa  Pierre), Dầu đồng ( Dipterocarpus tuberculatus  Roxb) và Dầu trà beng ( Dipterocarpus obtusifolius  Teijsm. e. Miq). Số liệu được thu thập từ 156 cây giải tích thuộc rừng khộp tại tỉnh Đắk Lắk. P hương pháp thẩm định chéo...

Tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp trong sản xuất bao bì sinh học tại Việt Nam: Xu hướng và triển vọng

Tác giả: Lê Phú Tuấn, Vũ Thị Kim Oanh
Ngày nhận: 20-08-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Trong bối cảnh ô nhiễm nhựa ngày càng trầm trọng và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng gia tăng, việc sử dụng phụ phẩm nông nghiệp làm nguyên liệu đầu vào để sản xuất bao bì sinh học đang được xem là một hướng đi tiềm năng tại Việt Nam. Nghiên cứu này tổng quan thực trạng phát sinh, tiềm năng khai thác và tính khả thi kỹ thuật của các loại phụ phẩm phổ biến như rơm rạ, bã mía, vỏ cà...

U nang ruột đôi sát góc Treitz ở người lớn – báo cáo một ca phẫu thuật bóc trọn u

Tác giả: Bùi Quang Chiến, Phương Minh Hải
Ngày nhận: 09-07-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: U mạc treo là một nhóm tổn thương hiếm gặp, có thể phát sinh từ bất kỳ thành phần nào của mạc treo, bao gồm phúc mạc, mô bạch huyết, mô mỡ, mô liên kết và mạc nối. Biểu hiện lâm sàng thường không đặc hiệu, dao động từ không có triệu chứng đến đau bụng mạn tính tái diễn hoặc các biến chứng cấp tính. Phần lớn trường hợp được phát hiện tình cờ qua thăm khám hình ảnh học. Chẩn đoán xác định chủ...

Characteristics of boards of directors in Vietnamese commercial banks: Current situation and policy implications

Tác giả: Bùi Thị Thu Hằng
Ngày nhận: 03-09-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: In the context of Vietnamese commercial banks gradually implementing Basel II/III, the quality of corporate governance - particularly the role of the board of directors (BOD) - has become increasingly important. This study examines the characteristics of BODs in 29 commercial banks from 2012 to 2023, using bank-level averages. The analysis combines descriptive statistics with Welch’s...

Thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học môn Tự nhiên và xã hội cho học sinh lớp 3

Tác giả: Nguyễn Thị Như Ý, Lưu Tăng Phúc Khang, Trần Thị Phương Dung
Ngày nhận: 12-08-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Môn Tự nhiên và Xã hội (TN&XH) ở tiểu học có nhiều ưu thế trong việc tổ chức hoạt động trải nghiệm (HĐTN), góp phần hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh, đồng thời tăng cường khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Việc tìm hiểu thực trạng tổ chức HĐTN trong nhà trường là cần thiết nhằm đánh giá hiệu quả triển khai và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dạy...

Part-time employment as experiential learning: Soft skill development in English major undergraduates in Vietnam

Tác giả: Nguyễn Thị Kim Phượng, Nguyễn Thị Phương Thảo, Nguyễn Thái An Phong
Ngày nhận: 31-07-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: This study examines the role of part-time employment as a form of experiential learning that fosters soft skill development among undergraduate students majoring in foreign languages at Tay Nguyen University, Vietnam. Adopting a mixed-methods approach grounded in educational science theories  - namely student involvement (Astin, 1984), identity development (Chickering & Reisser, 1993), and...

Test washback and EFL pedagogy in Vietnamese universities

Tác giả: Tống Thị Lan Chi
Ngày nhận: 10-06-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Washback- the influence of assessment on teaching and learning- plays a central role in shaping English as a Foreign Language (EFL) instruction in Vietnamese higher education. This review adopts a narrative approach to examine: (1) the impact of high-stakes tests on teaching, (2) perceptions of teachers and students, and (3) strategies to reduce negative washback. The findings show that...

Thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của giảng viên trường Đại học Y dược Buôn Ma Thuột

Tác giả: Lê Mạc Hữu Thọ, Trần Bảo Lộc, Đỗ Thị Nga
Ngày nhận: 03-08-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Nghiên cứu này phân  tích thực trạng và  các yếu tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của giảng viên Trường Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột  -  một cơ sở giáo dục đại học ngoài công lập tại khu vực Tây Nguyên. Dựa trên nền tảng lý thuyết của Maslow, Herzberg và thuyết tự quyết của Deci và Ryan, nhóm tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu gồm sáu nhóm yếu tố: thu nhập, quan hệ với đồng nghiệp, sự hỗ...

Thực trạng kĩ năng phát triển chương trình nhà trường của sinh viên ngành Giáo dục tiểu học ở trường Đại học Tây Nguyên

Tác giả: Bùi Thị Tâm, Nguyễn Thị Ánh Mai, Trần Quỳnh Mai
Ngày nhận: 30-07-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Bài báo trình bày kết quả khảo sát thực trạng kĩ năng phát triển chương trình nhà trường của sinh viên ngành Giáo dục tiểu học và Giáo dục tiểu học - tiếng Jrai tại Trường Đại học Tây Nguyên. Nghiên cứu được thực hiện trên 244 sinh viên năm thứ 2, 3 và 4 cùng với 30 giảng viên giảng dạy các học phần chuyên ngành và học phần rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thuộc chương trình đào tạo hai chuyên...

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thu hút khách du lịch nội địa đến Đắk Lắk

Tác giả: Thanh Hiệp Từ Thị, Trương Ngọc Hằng, Dương Thị Ái Nhi, Y Sang Niê Kdăm
Ngày nhận: 22-07-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025
Tóm tắt: Nghiên cứu  đã  xác định và đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thu hút khách du lịch nội địa của tỉnh Đắk Lắk dựa trên cơ sở lý thuyết và thực tiễn về sức hấp dẫn điểm đến.  Bài  nghiên cứu  đã  đề xuất  được mô hình  gồm bảy yếu tố: Môi trường tự nhiên, Văn hóa – Lịch sử, Cơ sở hạ tầng, Dịch vụ bổ trợ, Giá cả dịch vụ, An ninh – An toàn và Truyền thông điểm đến. Khảo sát 191 khách...
Xem Tất cả Các số